1Мұнда Иса Мәсіх [1] — Құдайдың рухани Ұлы [2] туралы Ізгі хабардың бастамасы жайында баяндама берілген.
2Бұл жөнінде пайғамбарлардың жазбаларында Құдайдың мына тәрізді сөздері алдын ала жазылған: Біліп ал, Мен хабаршымды алдыңнан жіберемін, ол жүретін жолыңды дайындап қояды. [3]
3Жар салған дауыс шығады айдалада: Жаратқан Иеге жолды дайындаңдар! Түзу қылып даңғыл жолды салыңдар! [4]
4Осы сөздерге сай, Жақия пайғамбар (Иордан алқабындағы) иен далада пайда болып, [5] кездестірген адамдарына былай деп уағыз айтты: «Теріс жолдан қайтып, Құдай жолына түсіңдер! Соның белгісі ретінде шомылдыру рәсімінен [6] өтіңдер! Сонда Құдай күнәларыңды кешіреді».
5Содан бүкіл Яһудея аймағы мен Иерусалим қаласынан адамдар Жақияға ағылып келіп жатты. Олар күнәларын мойындаған соң, Жақия оларды Иордан өзенінде шомылдыру рәсімінен өткізді. [7]
6Жақия түйе жүнінен шапан киіп, қайыс белбеумен белін буып жүретін, әрі шегірткелерді және жабайы араның балын жеп тамақтанатын. [8]
7Жақия былай деп те уағыз айтты: «Менен құдіретті Біреу менен кейін келе жатыр! Оның құлы болып кебісін әперуге де тұрмаймын. [9]
8Мен сендерді суға шомылдыру рәсімінен ғана өткіздім, ал Ол сендерді Құдайдың Киелі Рухына [10] шомылдырады».
9Сол күндері Ғалилея аймағындағы Назарет қаласынан [11] Иса осы жерге келді. Жақия Оны Иордан өзенінде шомылдыру рәсімінен өткізді.
10Иса судан шыққан бойда көктің ашылып, Киелі Рухтың көгершін сияқты Өзінің үстіне қонғанын көрді. [12]
11Көктен: «Сен Менің сүйікті рухани Ұлымсың, [13] Саған толықтай ризамын!» — деген дауыс шықты.
12Мұнан кейін көп ұзамай Киелі Рух Исаны айдалаға баруға мәжбүрледі.
13Жабайы аңдар мекендейтін сол жерде Иса қырық күн болып, әзәзіл шайтан Оны сынақтан өткізді. Содан кейін періштелер Исаға қызмет көрсетті. [14]
14Жақия пайғамбар тұтқындалғаннан [15] кейін, Иса Ғалилея аймағына барды. Сонда Ол Құдайдың Ізгі хабарын [16] жариялап былай деді:
15«Енді уақыт жетіп, Құдайдың Патшалығының жер бетіне орнайтын кезі таяп қалды! [17] Теріс жолдан қайтып, Құдайдың жолына түсіп, Ізгі хабарға сеніңдер!»
16Бірде Иса Ғалилея көлінің жағасымен келе жатып, Шимонды [18] және оның інісі Әндірді көрді. Балық аулап күнелтіп жүрген олар көлге ау салып жатты.
17Иса оларға тіл қатып: «Соңымнан еріңдер! Мен сендерді балық аулағандарың сияқты, бұдан былай адамдарды жинап әкелетін етемін»,[19] — деді.
18Екеуі дереу ауларын тастап, Исаға шәкірт болып ерді.
19Иса тағы біразырақ жүргеннен кейін, Зебедейдің ұлдары Жақып пен Жоханды көрді. Екеуі қайықта ауларын жамап отыр екен.
20Иса оларды да бірден Өзіне шақырды. Екеуі әкелері Зебедейді жұмысшыларымен бірге қайықта қалдырып, Исаға шәкірт болып ерді.
21Иса шәкірттерімен бірге Қапарнаум [20] қаласына барды. Келесі демалыс күні Иса мәжілісханаға [21] барып, жұртқа тәлім бере бастады.
22Олар Оның тәліміне таңданып, қатты қайран қалды. Себебі Иса оларға дін мұғалімдері [22] сияқты емес, Құдайдан келген ерекше билікпен [23] тағылым берді. [24]
23Сол кезде мәжілісханада жын [25] соққан бір кісі де болды. Ол қатты дауыстап:
24— Назареттік Иса, бізде нең бар? Бізді құртуға келдің ғой! Кім екеніңді білемін: Сен Құдайдың Киелісісің! [26] — деп айқайлады.
25Бірақ Иса жынға:
25— Үніңді өшір, шық одан! — деп қатаң бұйырды.
26Сонда жын сол адамды қалшылдатып, қатты дауыспен айқай салып, денесінен шығып кетті.
27Барлық жұрт үрейлері ұшып: «Бұл немене? Не қылған жаңа ілім? Ол тіпті жындарға билікпен бұйрық беріп, олар Оған бағынады ғой!» — деп өзара сұрасып, таңғалысты.
28Тез арада Иса туралы хабар сол төңіректегі Ғалилея аймағының барлық жеріне жайылды.
29Көп ұзамай Иса мәжілісханадан шығып, Жақып, Жоханмен бірге Шимон мен Әндірдің [27] үйіне барды.
30Шимонның қайын енесі безгекпен ауырып, [28] төсек тартып жатыр екен. Үйдегілер бірден бұл туралы Исаға айтып берді.
31Иса әйелдің қасына барып, оны қолынан ұстап орнынан тұрғызды. Сол сәтте-ақ қызуы басылып сауығып кетті! [29] Әйел оларды күтіп қызмет ете бастады.
32Күн батып, кеш түсе жұрт науқастар мен жын соққандардың барлығын Исаға алып келді.
33Күллі қала халқы сыртта, есік алдына жиналды.
34Иса алуан түрлі аурулармен азап шеккен талай науқастарды сауықтырып, көптеген жындарды қуып шығарды. Өзінің Мәсіх [30] екенін жындар білгендіктен, Иса оларды сөйлетпей тастады. [31]
35Ертеңіне таң атпай тұрып, үйден шыққан Иса оңаша бір жерге барып, мінажат етті. [32]
36Шимон мен қасындағылар Исаны іздеп шықты.
37Оны тапқаннан кейін Оған:
37— Елдің бәрі Сізді іздеп жүр, — деді.
38Ал Иса оларға:
38— Жақын маңайдағы ауылдар мен қалаларға барайық! Сол жерлерде де Ізгі хабарды уағыздамақпын. Себебі Мен сол үшін осы дүниеге келдім, — деп жауап берді.
39Бұдан кейін Иса бүкіл Ғалилея аймағын аралап жүріп, мәжілісханаларында [33] уағыз айтты, әрі адамдардың бойындағы жындарды қуып шығарды.
40Бірде алапеспен ауырған [34] бір кісі Исаның қасына келді. Сол адам тізе бүгіп тағзым етіп Исадан: — Егер қаласаңыз, мені құлантаза сауықтыра аласыз, — деп өтінді.
41Оған жаны ашыған Иса қолын созып, денесіне тигізді де:
41— Қалаймын, құлантаза сауығып кет! — деді.
42Сол сәтте-ақ ауру адам алапесінен арылып, тазарды!
43Көп ұзамай Иса оны жолға шығарып, оған былай деп қатаң тапсырды:
44«Байқа, бұл туралы ешкімге де тіс жарушы болма! Бірақ діни қызметкерге барып, қарал. Содан кейін Мұса пайғамбар бұйырған тазару рәсіміне арналған құрбандықты ұсын. [35] Бұл жұртқа сенің сауыққаныңның дәлелі болады».
45Алайда әлгі адам сол жерден шығысымен-ақ болған оқиға туралы бүкпесіз айтып, хабарды тарата бастады. Сондықтан Иса бұдан кейін қалаларға ашық түрде кіре алмай, қала сыртындағы елсіз далада тұратын болды. Ал халық Оның қасына әр жақтан ағылып келіп жатты.
script id="__NEXT_DATA__" type="application/json">{"props":{"pageProps":{"_nextI18Next":{"initialI18nStore":{"kk":{"bible":{"page":{"head":{"title":"Bible AI Киелі кітап оқу құралы — іздеу, кітаптар, мақалалар және дауыс","description":"Киелі кітапты ЖИ арқылы оқыңыз және кітаптарды, зерттеу жоспарларын, мақалаларды дауысыңызбен іздеңіз"},"bibleReader":{"title":"Киелі кітап","bookSelect":{"placeholder":"Кітапты таңдаңыз"},"chapterSelect":{"placeholder":"Тарауды таңдаңыз"},"errors":{"chapterLoading":"Тарауды жүктеу қатесі. Шешілуде...","offline":"Сіз желіде емессіз. Мұнда оқу үшін желіден тыс кетпес бұрын Киелі кітап аудармасын жүктеп алыңыз."},"sidebarViewPicker":{"heading":"Көріністі таңдаңыз","showBar":{"title":"Панельді көрсету","description":"Әрқашан көрсету"},"hideBar":{"title":"Панельді жасыру","description":"Тек аят таңдалғанда көрсету"}},"readerTabSection":{"tabList":["Іздеу","Аяттар","Жазбалар","Бетбелгілер"],"searchBlock":{"tabList":["Аяттар","Мақалалар","Кітаптар","Құжаттар","Медиа"],"heading":"Ең жетілген Киелі кітап іздеу жүйесін ашыңыз","logo":{"title":"Bible AI іздеу жүйесінің логотипі"},"betaTag":"Бета","input":{"placeholder":"Bible AI-дан сұраңыз"},"translationSelector":{"title":"Аударма","selectTranslationInput":{"placeholder":"Аударманы таңдаңыз","searchHint":"Аудармалар табылмады. Қысқартуын (ESV) немесе ағылшынша атауын теріп көріңіз."}},"trendingSearch":{"title":"Танымал іздеулерді зерттеңіз"},"loading":{"articles":"Мақалалар жүктелуде","books":"Кітаптар жүктелуде"},"messages":{"searchError":"Қате орын алды. Қайталап көріңіз"},"introCards":{"navigate":{"title":"Киелі кітапты {type} арқылы шарлаңыз","text":"Матай 1-ге өтіңіз","inputTypes":{"text":"мәтін","voice":"дауысыңыз"}},"question":{"title":"Киелі кітапқа қатысты кез келген сұрақты қойыңыз","text":"Иса кім және ол неге өлді?"},"goToVerse":{"title":"Аяттарға тікелей өтіңіз","text":"Киелі кітапта шарлау үшін көмекшінің жауаптарын басыңыз"},"selectVerse":{"title":"Бастау үшін аятты таңдаңыз","text":"Аяттың толық шолуын көру үшін оны басыңыз"}},"assistant":{"messages":{"error":"Кешіріңіз, қате орын алды, қайталап көрейін","cannotCompleteQueryError":"Сұрауыңызды орындау мүмкін болмады, кейінірек қайталап көріңіз.","start":["Сәлеметсіз бе, сізге қалай көмектесе аламын?","Не туралы ойланып отырсыз?","Сұрағыңыз қандай?"],"thinking":["Рахмет. Ойланып көрейін.","Сізге жауап іздеймін.","Керемет сұрақ, жауапты табу үшін бірнеше секунд беріңіз","Әрине. Сізге жауап табамын."]}},"answering":"Жауап әзірленуде…"},"notes":{"addNote":"Жазба қосу","addNoteTitle":"Киелі кітап жазбасы","noteTagsTitle":"Жазба тегтері","autosaveMessage":"Жазбалар автоматты сақталады","firstNoteMessage":"Бірінші жазбаңызды қосыңыз","noteTitleInput":"Жазба атауы","tagInputPlaceholder":"Жаңа тег қосу үшін ENTER басыңыз","editorInputPlaceholderText":"Жазбаңызды осында теріңіз...","loginCard":{"text":"Жазбаларыңызды көру үшін кіріңіз немесе тіркеліңіз"},"btn":{"cancel":"Жабу","edit":"Өңдеу","delete":"Жою"},"messages":{"addNoteTitleError":"Атаусыз жазба қосу мүмкін емес"},"dropdown":{"textFormat":{"normal":"Қалыпты","largeHeading":"Үлкен тақырып","smallHeading":"Кіші тақырып","bulletList":"Маркерлі тізім","numberedList":"Нөмірленген тізім","quote":"Цитата","codeBlock":"Код блогы"},"textAlignment":{"buttonLabel":"Мәтінді туралау пішімдеу параметрлері","leftAlign":"Солға туралау","centerAlign":"Ортаға туралау","rightAlign":"Оңға туралау","justifyAlign":"Екі жаққа туралау","startAlign":"Басына туралау","endAlign":"Соңына туралау","outdent":"Шегіністі азайту","indent":"Шегініс"},"blockTypes":{"paragraph":"Қалыпты","h1":"Үлкен тақырып","h2":"Кіші тақырып","h3":"Тақырып","h4":"Тақырып","h5":"Тақырып","ol":"Нөмірленген тізім","ul":"Маркерлі тізім","quote":"Дәйексөз","code":"Код блогы"}},"labels":{"undo":"Болдырмау","redo":"Қайтару","formatBold":"Қалың пішім","formatItalic":"Курсив пішім","formatUnderline":"Асты сызылған пішім","formatStrikethrough":"Сызылған пішім","insertLink":"Сілтеме енгізу","formattingOptions":"Пішімдеу параметрлері","codeLanguage":"Код тілін таңдау"}}},"verseOverview":{"tabList":["Шолу","Медиа","Сөздік","Түсіндірме"],"lowQualityMessage":"Төмендегі нәтижелер таңдалған аятқа тікелей жауап бермеуі мүмкін.","noVerseCommentaryMessage":"Таңдалған аят үшін түсіндірме табылмады. Кеңірек аят ауқымын таңдап көріңіз.","noVerseDictionaryMessage":"Таңдалған аят үшін сөздік анықтамалары табылмады. Кеңірек аят ауқымын таңдап көріңіз.","noVerseMediaMessage":"Таңдалған аят үшін медиа табылмады. Кеңірек аят ауқымын таңдап көріңіз.","loading":{"commentary":"Түсіндірме жүктелуде","dictionary":"Сөздік жүктелуде"},"dictionaries":"Сөздіктер","encyclopedias":"Энциклопедиялар"},"bibleSelectorTitles":{"books":"Кітаптар","chapters":"Тараулар","verses":"Аяттар"},"swipeNavigation":{"prev":"Алдыңғы","swipe":"СЫРҒЫТУ","next":"Келесі"},"betaFeedback":{"title":"Бета пікір","description":"Біз Bible AI-ды үнемі жетілдіріп отырмыз. Өтінеміз, пікіріңізбен бізбен бөлісіңіз.","form":{"title":"Бета пікір формасы"},"feedbackForm":{"description":" ","experienceRating":{"title":"Библиямен жұмыс тәжірибеңізді қалай бағалайсыз?","options":["1 - Нашар","2 - Орташа","3 - Жақсы","4 - Өте жақсы","5 - Өте керемет"]},"readingMeans":{"title":"Библияны оқудың негізгі тәсіліңіз қандай?","options":["Цифрлық түрде (Библия қолданбалары)","Баспа түрінде (Қағаз Библия)"]},"useAssistant":{"title":"Библияны зерттеуге көмектесу үшін дауыстық көмекшіні пайдаланар ма едіңіз?"},"willingToPay":{"title":"Мұндай көмекшіні пайдалану үшін ақы төлер ме едіңіз?"},"paymentAmount":{"title":"Айына қанша төлер едіңіз (АҚШ долларымен)?"},"isEasyToUse":{"title":"Киелі кітапты оқу тәжірибесі қолдануға оңай ма?"},"sidebarDistracting":{"title":"Бүйірлік панель Киелі кітапты оқуыңызға кедергі келтіріп жатыр ма?"},"additionalComments":{"title":"Басқа пікірлер / мүмкіндіктер бар ма?"}},"intro":{"title":"Киелі кітап оқу құралын сынау","content":"Біз қарастырып жатқан мүмкіндіктердің бірін сынағаныңыз үшін рақмет. Біз технология Киелі кітапты зерттеуге қалай көбірек көмектесе алатынын мұқият бағалап жатырмыз.","test":{"title":"Негізгі ақпарат","list":["Өтінеміз, пікір қалдырыңыз","Мерзімді түрде жаңартып отырыңыз, өйткені ескі нұсқалар жұмысын тоқтатады"]},"optional":{"title":"Қосымша ақпарат","list":["Қолданыстағы Іздеу өнімімізбен салыстырғанда нәтижелердің дәлдігі төменірек болуы мүмкін","Қателер мен мәселелерге тап болуыңыз мүмкін. Ондай жағдайда бізге хабарлаңыз"]},"buttonStart":"Сынауды бастау"},"submitTitle":"Пікір жіберу","feedbackNote":"* Белгілі бір уақыт пайдаланғаннан кейін пікір қалдыру міндетті болады, өйткені ол бізге шешім қабылдау үшін өте құнды."}}}},"nav":{"nav":{"navMenu":[{"id":2,"label":"Bible","path":"/bible","icon":"bible","offset":"84"},{"id":1,"label":"Search","path":"/search","icon":"search","offset":"84"},{"id":6,"label":"Download","path":"/download","icon":"download","offset":"84"},{"id":5,"label":"About","path":"/about","icon":"about","offset":"84"},{"id":5,"label":"Contact","path":"/contact","icon":"contact","offset":"84"}],"footerMenu":[{"text":"Home","path":"/"},{"text":"Bible","path":"/bible"},{"text":"Give","path":"/give"},{"text":"Tech","path":"/technology"},{"text":"Blog","path":"/blog"},{"text":"About","path":"/about"},{"text":"Contact","path":"/contact"},{"text":"Privacy Policy","path":"/privacy-policy"},{"text":"Download","path":"/download"}]}},"common":{"components":{"bookDetailsOverlay":{"closeButton":"Кітап мәліметтерін жабу","excerpt":{"title":"Мазмұннан жауап үзіндісі","titleDocument":"Құжаттан жауап үзіндісі","showMore":"Толығырақ көрсету","showLess":"Азырақ көрсету"},"pageLabel":"Бет","documentPage":{"source":"Сіздің жүктемеңіз"},"actions":{"openAtPage":"Бетте ашу","publisherSite":"Баспагер сайты","previewBook":"Кітапты алдын ала қарау","seePage":"Бетті көру","openMedia":"Медианы ашу"},"mediaPlayer":{"play":"Ойнату","pause":"Кідірту","rewind":"15 секунд артқа","forward":"15 секунд алға","mute":"Дыбысты өшіру","unmute":"Дыбысты қосу","seek":"Жылжыту","volume":"Дыбыс","volumeLevel":"Дыбыс деңгейі","speed":"Ойнату жылдамдығы","fullscreen":"Толық экранды ауыстыру"}},"accessibility":{"btnVerseHighlight":"Аяттарды автоматты ерекшелеу","btnMatchDeviceSettings":"Құрылғы параметрлерін пайдалану","accordion":{"titles":{"fontTheme":"Қаріп және тақырып","bottomBar":"Серіктес тақта","navigation":"Навигация"}},"navigationPicker":{"arrows":{"title":"Көрсеткілер","description":"Көрсеткілермен шарлау"},"swipe":{"title":"Сырғыту","description":"Сырғыту арқылы шарлау"}},"sidebarViewPicker":{"heading":"Көріністі таңдаңыз","showBar":{"title":"Панельді көрсету","description":"Әрқашан көрсету"},"hideBar":{"title":"Панельді жасыру","description":"Тек мәтін таңдалғанда көрсету"}}},"searchBlock":{"heading":"Ең жетілдірілген Киелі кітап іздеу жүйесін ашыңыз","logo":{"title":"Bible AI Search Engine логотипі"},"betaTag":"Бета","input":{"placeholder":"Bible AI-дан сұраңыз","filter":"Сүзгі","filterHeadings":{"sources":"Жауап көздері сүзгісі","language":"Медиа тілі сүзгісі","publishers":"Баспагерлер"},"filters":[{"title":"Киелі кітап","description":"Аяттарды қосу"},{"title":"Кітаптар","description":"Кітаптарды қосу"},{"title":"Мақалалар","description":"Мақалаларды қосу"},{"title":"Аудио және бейне","description":"Аудио мен бейнені қосу"}],"languageFilters":[{"title":"Барлығы","description":"Барлық тілдер"},{"description":"Тек {language}"}],"documents":{"attach":"Құжат тіркеу","addMore":"Файл қосу","remove":"Жою","parsing":"Талдануда","uploading":"Жүктелуде…","ready":"Дайын","parseFailed":"Құжатты оқу мүмкін болмады","uploadFailed":"Құжатты жүктеу мүмкін болмады","fileTooLarge":"Файл тым үлкен","supportedFormats":"Қолдау көрсетілетін пішімдер: {formats}","unsupportedFormat":"Қолдау көрсетілмейтін файл түрі. Қолдау көрсетілетін пішімдер: {formats}","panelTitle":"Тіркелген файлдар","panelCount":"{count} / {max}","documentsOnly":"Тек құжаттардан жауап беру","documentsOnlyHint":"Тек сіздің файлдарыңыз және Киелі кітап аяттары"},"context":{"title":"Іздеу аясы","types":{"book":"Осы кітап","chapter":"Осы тарау","verse":"Осы аят","all":"Барлығы"}},"publisherSelector":{"selectAll":"Барлығы","deselectAll":"Тазалау","loading":"Жүктелуде...","noPublishers":"Қолжетімді баспалар жоқ"},"composer":{"menu":"қосу","answerStyle":"Жауап стилі","textOnly":"Тек мәтін","textOnlyHint":"Интерактивті карталарсыз қарапайым мәтіндік жауаптар","mixed":"Аралас","mixedHint":"Пайда болған кезде мәтіндік және интерактивті карталар","effort":{"label":"Жауап тереңдігі","fast":"Жылдам","detailed":"Егжей-тегжейлі","fastHint":"Қысқа жауаптар, тек мәтін, аз дереккөздер","detailedHint":"Пайдалы болған кезде аралас мазмұнды ұзынырақ жауаптар"},"mixedDisabledHint":"Аралас Толық режимде қолжетімді"}},"newBadge":"Жаңа","newTag":"Жақсартылған дәлдікпен 2 есе жылдам іздеу","btnBibleReaderTest":"Киелі кітап оқушысы","translationSelector":{"title":"Аударма","selectTranslationInput":{"placeholder":"Аудармаларды іздеу","searchHint":"Аудармалар табылмады. Қысқартуын (ESV) немесе ағылшынша атауын теріп көріңіз."}},"trendingSearch":{"title":"Танымал іздеулерді зерттеу"},"autoDetectContext":"Іздеу мәнмәтінін автоматты анықтау","downloadButtons":{"mobile":"Мобильді","desktop":"Компьютер","comingSoon":"Жақында","label":"Қолданбаны жүктеп алыңыз","minOS":{"appStore":"iOS 13+","googlePlay":"Android 5.1+","amazonAppstore":"Fire OS 5.6+","samsungGalaxy":"Android 5.1+","huaweiAppGallery":"EMUI 5+","macOsDmg":"macOS 11 Big Sur+","macAppStore":"macOS 11 Big Sur+","windowsNsis":"Windows 10+","microsoftStore":"Windows 10+","linuxAppImage":"Ubuntu 20.04+ / Debian 11+ / Fedora 36+","linuxDeb":"Ubuntu 20.04+ / Debian 11+","snapStore":"snapd","flathub":"Flatpak","steam":"Windows 10+ / Ubuntu 20.04+"},"downloadFor":"Жүктеп алу үшін"}},"blogArticleList":{"title":"Байланыста болып, хабардар болыңыз","description":"Қызметтеріміз, ЖИ технологиясы және Киелі кітап туралы түсініктер бойынша соңғы жаңалықтардың негізгі көзі","ctaButton":{"text":"Bible AI блогы"}},"timelineSection":{"title":"Bible AI қызметтерінің жол картасы","description":"Алдағы жоспарларымыздың толық шолуы, алдағы жаңалықтардан хабардар болуыңыз үшін","timelineStatus":{"complete":"Аяқталды","inProgress":"Жүріп жатыр"},"ctaButton":{"donation":"Жол картамыз туралы толығырақ біліңіз","contact":"Жаңалықтардан хабардар болыңыз"},"timeline":[{"title":"Платформаны әзірлеу және іске қосу","complete":true,"description":"2015 - 2025: Машиналық оқыту үлгілерін, платформаны және қосымшаларды зерттедік, әзірледік, баптадық, сынадық, үйреттік және іске қостық."},{"title":"Киелі кітап оқу құралы","complete":false,"inProgress":true,"description":"2025 ж. I тоқсан: Жауапты ЖИ интеграциясы бар Киелі кітап оқу құралын іске қосуға дайындалудамыз."},{"title":"Іздеу және Киелі кітап оқу құралының жаңартулары","complete":false,"description":"2025 ж. II тоқсан: Іздеу және Киелі кітап оқу құралының қосымша мүмкіндіктері әзірленуде."},{"title":"Қосымша қызықты қолданбалар","complete":false,"description":"2025 ж. III–IV тоқсан: Біздің платформаны пайдаланатын Інжілге негізделген қосымша қолданбалар."}]},"verseDetail":{"crossReferenceTitle":"Біздің параллель сілтемелер","citationNotesTitle":"Біздің сілтеме жазбаларымыз","readVerseChapter":"Тарауды оқу","notesTitle":"Біздің жазбаларымыз","btnClose":"Жабу","footnoteMessage":"Аяттарды өзіңіз оқып, олар туралы дұға етуіңізді үзілді-кесілді ұсынамыз. Біздің жазбаларымызды тек оқуыңызға көмек ретінде көрсетеміз.","notesMessage":"Сілтеме және анықтамалық жазбалар қазіргі уақытта тек ағылшын тілінде қолжетімді. Олар басқа тілдерде жақын арада қолжетімді болады","loading":{"error":"Аят мәліметтерін жүктеу қатесі"}},"resultsBlock":{"title":"Жауап аяттары","loading":{"locations":"Жауабыңызға сәйкес мүмкін аяттарды іздеудеміз...","verses":"Жауапты болжаудамыз...","media":"Қатысты медианы алудамыз..."},"btnLoadMore":"Көбірек көру","betaMessage":"* ЕСКЕРТПЕ: Кейбір жауаптар дұрыс болмауы мүмкін.","results":{"locations":{"title":"Ең жақын жауап сәйкестіктері","description":"Төменде сіздің іздеу сұрауыңызға ең жақын мәтін берілген."},"answers":{"title":"Болжалды жауап*","attribution":"Адамдар іріктеп, ЖИ қорытындылаған.","actions":{"copy":"Көшіру","share":"Бөлісу","thumbsUp":"Ұнады","thumbsDown":"Ұнамады"}},"similarQuestions":{"title":"Ұқсас сұрақтар"}},"searchMediaTabSection":{"tabList":["Аяттар","Мақалалар","Кітаптар","Медиа"],"docsTab":"Құжаттар","notFound":{"articles":{"message":"Мақалалар табылмады","subMessage":"Нәтижелер үшін Кітаптарға қарап көріңіз немесе іздеу сүзгілерін барлық тілдерді қамтитындай жаңартыңыз."},"books":{"message":"Кітаптар табылмады","subMessage":"Нәтижелер үшін Мақалаларға қарап көріңіз немесе іздеу сүзгілерін барлық тілдерді қамтитындай жаңартыңыз."},"docs":{"message":"Құжаттар табылмады","subMessage":""},"av":{"message":"Медиа табылмады","subMessage":"Аудио және бейне сүзгісін қосыңыз немесе іздеу сүзгілерін барлық тілдерді қамтитындай жаңартыңыз."}}},"linkSharingDisabled":{"title":"Сілтемені бөлісу өшірілген","description":"Пайдаланушының іздеу тарихындағы элемент қазір бөлісілмеген. Осы сілтемені бөлісуді қосуын сұраңыз."},"errors":{"no-answer":"Сұрағыңызға жауап табылмады. Сыртқы сілтемелер үшін мақалалар мен кітаптарды тексеріңіз.","server-error":"Сұрағыңызды өңдеу кезінде қате орын алды. Бірнеше минуттан кейін қайталап көріңіз немесе мәселе жалғасса қолдау қызметіне хабарласыңыз (hello@bibleai.com).","offline":"Сіз желіде емессіз. ЖИ іздеуі интернет байланысын қажет етеді, бірақ жүктелген Киелі кітап аудармалары Киелі кітап оқу құралында әлі де қолжетімді."}},"detailsSection":{"techDetails":[{"title":"Іздеу машиналық оқытудың әртүрлі салаларына жауапты 4 негізгі қабатты пайдаланады.","paragraph":[{"text":"Бастапқы қабат сұраулардың кіру нүктесі ретінде әрекет етеді және пайдаланушының өтінішін жылдам әрі дәл түсіну үшін табиғи тілді өңдеудің озық әдістерін қолданады."},{"text":"Алдын ала өңдеуші сұраудың сипатын бағалайды және оның қолжетімді білім мен ресурстармен үйлесімділігін анықтайды."},{"text":"Орталық ЖИ түрлі алдыңғы кезеңдерден алынған нәтижелерді біріктіруге жауапты негізгі құрамдас бөлік болып табылады."},{"text":"Қызметтік ЖИ — күрделі сұрауларды түсінудің ерекше қабілеті бар берік әрі жан-жақты үйретілген жасанды интеллект жүйесі."}]}],"aboutDetails":[{"title":"Қолжетімді, табиғи тілдегі Киелі кітап іздеуі мен оқу тәжірибесі бар Жазбаға негізделген құралдар","paragraph":[{"text":"Біз жергілікті шіркеулерге қарапайым бағдарламалық жасақтама ұсынудан бастадық. Жолда біз бір олқылықты байқадық: адамдар шынайы сұрақтар қоя алатын, бірақ көптеген Киелі кітап қолданбалары табиғи тілмен қиындық көріп, пайдалы контекстті сирек көрсетті."},{"text":"Біз Киелі кітапты орталықта ұстайтын платформа құрдық — таза оқу, ойластырылған іздеу және әрқашан Жазбаға қайтаратын интерактивті зерттеу құралдары."},{"text":"Қайырымдылық ұйымы ретінде біздің жұмысымыз қоғамдық игілікке арналған — сенімді цифрлық құралдар арқылы христиандық сенімді ілгерілету және тілдер мен мәдениеттер бойынша Киелі кітап сауаттылығын, герменевтика мен доктринаны үйретуді дамыту."}]},{"title":"Інжіл барлығына арналған","paragraph":[{"text":"Біздің миссиямыз — сізді Жазба мәтінінде ұстау арқылы Исаны тануға және Оны танытуға көмектесу. Біз қолжетімділікті бірінші орынға қойып жобалаймыз — экран оқу құралының қолдауы, субтитрлер, пернетақтамен навигация, дислексияға ыңғайлы типография және жергіліктендіру — осылайша құрылғыңызға, өткізу қабілетіңізге, тіліңізге немесе мүмкіндігіңізге қарамастан біздің барлық жұмысымызбен айналыса аласыз."},{"text":"Біз деректерді мұқият басқарамыз: дереккөздерді келтіреміз, мазмұнды жауапкершілікпен лицензиялаймыз, тек қажеттіні сақтаймыз және құпиялылықты қорғаймыз. Біз қызмет көрсетілуі жеткіліксіз қауымдастықтар үшін төмен өткізу қабілеті мен офлайн қолжетімділікті басымдыққа қоямыз. Технология — Інжіл үшін қызметшіміз, мақсат емес."}]}]},"betaSignUp":{"title":"Жақында шығатын Киелі кітап оқу құралын сынап көріңіз","description":"Жақында іске қосылатын Bible Reader-ді сынау үшін тіркеліңіз.","result":{"success":"Тіркелгеніңіз үшін рақмет! Жақында сізбен хабарласамыз.","failure":"Жіберіміңізде қате болды. Қайталап көріңіз."},"buttons":{"cancel":"Болдырмау","submit":"Жіберу"}},"sidebar":{"tabList":["Тараулар","Іздеулер","Бетбелгілер"],"userHistoryList":{"introCards":[{"title":"Бастау үшін іздеңіз","text":"Іздеу тарихыңыз осында көрсетіледі"}],"loginCard":{"text":"Іздеу тарихыңызды көру үшін кіріңіз немесе тіркеліңіз"},"historyDates":["Соңғы 7 күн","Кейінірек"],"share":"Бөлісу","unshare":"Бөлісуді болдырмау","shareLink":"Сілтемені бөлісу","delete":"Жою","loading":"Тарихыңыз жүктелуде..."},"bookmarksList":{"introCards":[{"title":"Бастау үшін кез келген медианы бетбелгіге қосыңыз","text":"Аяттарды, кітаптарды, мақалаларды және басқаны бетбелгіге қосыңыз"}],"loginCard":{"text":"Бетбелгілеріңізді көру үшін жүйеге кіріңіз немесе тіркеліңіз"},"loading":"Бетбелгілеріңіз жүктелуде..."}},"mediaCard":{"view":"Көру","remove":"Алып тастау","bookmark":"Бетбелгі","note":"Жазба","share":"Бөлісу","chapter":"Тарау","more":"тағы","showMore":"Көбірек көрсету","all":"Барлығы","showAll":"Барлығын көрсету","sources":"Дереккөздер"},"userDetailsPopup":{"changeLanguage":"Тіл","changeAccessibility":"Тақырып","yourSubscription":"Жазылым","signIn":"Кіру","loginRegister":"Кіру немесе тіркелу","logout":"Шығу","deleteAccount":"Аккаунтты жою","settings":"Параметрлер","account":"Аккаунт","fontSize":{"title":"Қаріп өлшемі","decrease":"A","increase":"A"},"haptics":"Тактильді кері байланыс","settingsTabs":{"general":"Жалпы","notifications":"Хабарландырулар","profile":"Профиль"},"notifications":{"masterTitle":"Хабарландыруларға рұқсат беру","unsupported":"Бұл құрылғыда немесе браузерде хабарландырулар қолдау көрсетілмейді.","alwaysOnHint":"Қауіпсіздік ескертулері сіздің қауіпсіздігіңіз үшін әрқашан қосулы.","signInForSecurity":"Қауіпсіздік ескертулерін алу үшін жүйеге кіріңіз.","anonHint":"Жаңа мүмкіндіктер мен хабарландырулардан хабардар болыңыз. Тіркелгі қажет емес.","topics":{"general_news":{"title":"Жалпы жаңалықтар","description":"Өнім жаңартулары мен хабарландырулар"},"new_features":{"title":"Жаңа мүмкіндіктер","description":"Жаңа құралдарды бірінші болып байқап көріңіз"},"account_security":{"title":"Тіркелгі қауіпсіздігі","description":"Тіркелгі және кіру ескертулері"}}},"viewNotifications":"Хабарландырулар","profile":{"ageRangeLabel":"Жас аралығы","denominationLabel":"Деноминация","save":"Профильді сақтау","signInHint":"Профиліңізді сақтау үшін жүйеге кіріңіз.","ageRanges":{"under_18":"18 жасқа дейін","18_24":"18–24","25_34":"25–34","35_44":"35–44","45_54":"45–54","55_64":"55–64","65_plus":"65+"},"denominations":{"non_denominational":"Деноминациясыз","catholic":"Католик","protestant":"Протестант","orthodox":"Православ","anglican":"Англикан","baptist":"Баптист","pentecostal":"Пентекостал","other":"Басқа","prefer_not_to_say":"Айтқым келмейді"}}},"modals":{"notifications":{"title":"Хабарландырулар","markAllRead":"Барлығын оқылды деп белгілеу","loadMore":"Тағы жүктеу","loading":"Жүктелуде…","justNow":"Жаңа ғана","minuteShort":"м","hourShort":"сағ","dayShort":"к","empty":{"title":"Сіз бәрінен хабардарсыз","body":"Хабарламалар келгенде осында пайда болады.","enable":"Хабарламаларды қосу","enabled":"Хабарламалар қосылған"},"today":"Бүгін","earlier":"Бұрын"},"notificationDetail":{"defaultTitle":"Хабарлама","imageAlt":"Хабарлама суреті","openPage":"Бетті ашу","view":"Қарау","dismiss":"Жабу","readMore":"Толығырақ","readLess":"Азырақ","justNow":"Жаңа ғана","minuteShort":"м","hourShort":"сағ","dayShort":"к"},"login":{"resetPassword":"Құпия сөзді қалпына келтіру","emailRegister":"Email арқылы тіркелу","emailSignIn":"Email арқылы кіру","register":"Тіркелу","signIn":"Кіру","signInWith":"Арқылы кіру","providers":{"google":"Google","apple":"Apple","facebook":"Facebook","X":"X","email":"Электрондық пошта"},"placeholders":{"email":"Электрондық пошта","password":"Құпия сөз","repeatPassword":"Құпия сөзді қайталаңыз"},"message":{"loginSuccess":"Кіру сәтті аяқталды. Қайта қош келдіңіз!","emailEmpty":"Электрондық пошта мекенжайын енгізіңіз","passwordLinkSent":"Құпия сөзді қалпына келтіру сілтемесі жіберілді","passwordMismatch":"Құпия сөздер сәйкес келмейді","loginError":"Жүйеге кіру қатесі. Егер ол қайталанса, қолдау қызметіне хабарласыңыз","registrationEmailSent":"Тіркеу хаты жіберілді. Тіркеуді аяқтау үшін электрондық поштаңызды тексеріңіз.","separateIDP":"Берілген электрондық пошта үшін тізімнен бөлек кіру қызметі пайдаланылған. Басқа есептік жазбаны немесе кіру қызметін қолданып көріңіз:","offline":"Жүйеге кіру үшін интернетке қосылыңыз."}},"accountDelete":{"title":"Есептік жазбаны жою","description":"Есептік жазбаңызды біржола жойғыңыз келе ме?"},"deleteHistoryItem":{"title":"Тарих элементін жою","description":"Бұл тарих элементін біржола жойғыңыз келе ме?"},"deleteNoteItem":{"title":"Жазбаны жою","description":"Бұл жазбаны біржола жойғыңыз келе ме?"},"deleteTranslation":{"title":"Аударманы жою","description":"Бұл офлайн аударманы жойғыңыз келе ме?"},"shareSearchHistory":{"title":"Іздеу тарихын бөлісу","description":"Бөлісу сілтемеңіз дайын. Төмендегі сілтемені қараңыз:"},"versionMismatch":{"title":"Қолданба нұсқасын жаңартыңыз","description":"Қолданбаның жаңа нұсқасы қолжетімді. Bible AI Bible Reader-ді пайдалануды жалғастыру үшін қолданбаңызды жаңартыңыз."},"sessionExpired":{"title":"Сеанс мерзімі аяқталды","description":"Сеансыңыздың мерзімі аяқталды. Жалғастыру үшін қайта жүйеге кіріңіз."},"buttons":{"delete":{"cancel":"Болдырмау","delete":"Жою","remove":"Алып тастау"},"confirm":{"cancel":"Болдырмау","confirm":"Растау"},"submit":{"cancel":"Болдырмау","submit":"Жіберу"}}},"connectivityToast":{"offline":"Сіз желіде емессіз. Жазбаларыңыз бен жүктеп алынған Библиялар әлі қолжетімді.","online":"Сіз қайта желіге қосылдыңыз.","syncingOne":"1 күтудегі өзгеріс синхрондалуда…","syncingMany":"{{count}} күтудегі өзгеріс синхрондалуда…","synced":"Өзгерістер синхрондалды"},"cookieMessage":{"message":"Бұл сайт тәжірибеңізді жақсарту үшін cookie файлдарын пайдаланады. Қабылдай отырып, сіз біздің cookie саясатымызға келісесіз. Қараңыз:","policy":"Құпиялылық саясаты","actions":{"accept":"Қабылдау","decline":"Бас тарту","analyticsOnly":"Тек аналитика"}},"seo":{"organizationDescription":"Bible AI — Жазбаны тегін оқу, көптілді аудармалар және библиялық мәтінге негізделген жауаптар ұсынатын жасанды интеллектпен жұмыс істейтін Библия іздеу жүйесі және зерттеу көмекшісі.","knowsAbout":["Киелі кітап","Киелі кітапты зерттеу","Жазба","Киелі кітап аяттары","Киелі кітап аудармалары","Христиандық теология","Ескі өсиет","Жаңа өсиет"],"faq":{"home":[{"q":"Bible AI дегеніміз не?","a":"Bible AI — бұл тегін, жасанды интеллектке негізделген Киелі кітап іздеу жүйесі және зерттеу көмекшісі. Ол Жазбаны көптеген аудармалар мен тілдерде оқуға және библиялық мәтінге сүйеніп жауап беретін сұрақтар қоюға мүмкіндік береді."},{"q":"Bible AI тегін бе?","a":"Иә. Bible AI-де Киелі кітапты оқу және Жазбаны іздеу вебте, iOS, Android, macOS және Windows-та тегін."},{"q":"Bible AI қандай Киелі кітап аудармалары мен тілдерін қолдайды?","a":"Bible AI оннан астам тілде — ағылшын, испан, француз, неміс, португал, қытай, араб, орыс және басқаларында — көптеген қоғамдық меншіктегі және лицензияланған аудармаларды ұсынады."}],"bible":[{"q":"Bible AI-да Киелі кітапты қалай оқуға болады?","a":"Киелі кітап оқу құралын ашып, аударма мен тілді таңдаңыз, содан кейін кітап пен тарауды таңдаңыз. Әр тараудың өз бөлісуге болатын беті бар — оны оқып, іздеп, аят бойынша зерттеуге болады."},{"q":"Киелі кітапты өз тілімде оқи аламын ба?","a":"Иә. Bible AI көптеген тілдерде — ағылшын, испан, француз, неміс, португал, қытай, араб, орыс және басқаларында — Киелі кітап аудармаларын ұсынады, әрі әр тарау тілдер арасында байланыстырылған."},{"q":"Bible AI-да Киелі кітапты оқу тегін бе?","a":"Иә, Bible AI-да Киелі кітапты оқу және іздеу вебте, сондай-ақ iOS, Android, macOS және Windows қолданбаларында толығымен тегін."}]}},"chatThread":{"searching":"Қасиетті Жазбаны іздеу…","answering":"Жауап дайындау…","placeholder":"Қосымша сұрақ қойыңыз…","send":"Жібер","actions":{"stop":"\"Тоқта\"","regenerate":"Жаңартылған","copy":"\"Көшіру\"","retry":"Қайталау"},"errors":{"generic":"Бір нәрсе дұрыс емес. Сіз бұл сұрақты қайта сынап көре аласыз.","sessionLost":"Бұл сөйлесу уақыты аяқталды. Қайтадан сұраңыз."},"sourcesReady":"Дереккөздер дайын","viewSources":"Дереккөздерді көру"},"localeSwitcher":{"searchPlaceholder":"Тілдерді іздеу","searchHint":"Тілдер табылмады. Аббревиатураны (en, en-US) немесе ағылшынша атауды (ағылшынша) қолданып көріңіз."},"documentReader":{"close":"Құжатты жабу","untitled":"Құжат","prev":"Алдыңғы бет","next":"Келесі бет","pageOf":"{current} / {total}","highlights":"Бөлектеулер","remove":"Бөлектеуді жою","loading":"Құжат ашылуда…","openFailed":"Бұл құжатты ашу мүмкін болмады.","scannedNotice":"Бұл PDF-те мәтін қабаты жоқ, сондықтан OCR орындалғанға дейін бөлектеу қолжетімсіз.","retry":"Қайта көру","noHighlights":"Бұл бетте бөлектеулер жоқ.","highlight":"Бөлектеу","removeHighlight":"Бөлектеуді жою","downloadFailed":"Құжатты жүктеп алу мүмкін болмады.","notAPdf":"Бұл файл жарамды PDF емес.","passwordProtected":"Бұл құжат құпия сөзбен қорғалған.","noHighlightsYet":"Әзірге бөлектеулер жоқ.","highlightPage":"Бет {page}","selectToHighlight":"Бөлектеу үшін беттегі мәтінді түртіңіз.","toggleSidebar":"Бүйірлік панельді көрсету/жасыру","resizePanel":"Бүйірлік панель өлшемін өзгерту","zoomIn":"Үлкейту","zoomOut":"Кішірейту","settings":"Оқу параметрлері","downloadFile":"Файлды жүктеп алу","loadingHint":"Үлкен құжаттар бірнеше секунд алуы мүмкін."}}}},"en-US":{"bible":{"page":{"head":{"title":"Bible AI Bible reader with search, books, articles and voice","description":"Read the bible using AI and search books, study plans, articles using your voice"},"bibleReader":{"title":"Bible","bookSelect":{"placeholder":"Select Book"},"chapterSelect":{"placeholder":"Select Chapter"},"errors":{"chapterLoading":"Error loading chapter. Resolving...","offline":"You're offline. Download a Bible translation before going offline to read it here."},"sidebarViewPicker":{"heading":"Select a view","showBar":{"title":"Show Panel","description":"Always show"},"hideBar":{"title":"Hide Panel","description":"Only show when a verse is selected"}},"readerTabSection":{"tabList":["Search","Verses","Notes","Bookmarks"],"searchBlock":{"tabList":["Verses","Articles","Books","Docs","Media"],"heading":"Discover The Most Advanced Bible Search Engine","logo":{"title":"Bible AI Search Engine Logo"},"betaTag":"Beta","input":{"placeholder":"Ask Bible AI"},"translationSelector":{"title":"Translation","selectTranslationInput":{"placeholder":"Select Translation","searchHint":"No translations found. Try an abbreviation (ESV) or an English name."}},"trendingSearch":{"title":"Explore Trending Searches"},"loading":{"articles":"Loading Articles","books":"Loading Books"},"answering":"Drafting answer…","messages":{"searchError":"An error occurred. Please try again"},"introCards":{"navigate":{"title":"Navigate the bible using {type}","text":"Go to Matthew 1","inputTypes":{"text":"text","voice":"your voice"}},"question":{"title":"Ask any question relevant to the Bible","text":"Who is Jesus and why did he die?"},"goToVerse":{"title":"Go directly to the verses","text":"Click on assistant responses to navigate the Bible"},"selectVerse":{"title":"Select a verse to begin","text":"Click on a verse to show a detailed overview of it"}},"assistant":{"messages":{"error":"Sorry an error occurred, let me try again","cannotCompleteQueryError":"Unable to complete your query, please try again later.","start":["Hi, how can I help?","What's on your mind?","What's your question?"],"thinking":["Thank you. Let me think about that.","I will look for an answer for you.","Great question, give me a few seconds to find the answer","Sure thing. I'll find an answer for you."]}}},"notes":{"addNote":"Add Note","addNoteTitle":"Bible Note","noteTagsTitle":"Note Tags","autosaveMessage":"Notes autosave","firstNoteMessage":"Add your first note","noteTitleInput":"Note title","tagInputPlaceholder":"Press ENTER to add a new tag","editorInputPlaceholderText":"Type your note here...","loginCard":{"text":"To view your Notes, please login or register"},"btn":{"cancel":"Close","edit":"Edit","delete":"Delete"},"messages":{"addNoteTitleError":"Cannot add a note without a title"},"dropdown":{"textFormat":{"normal":"Normal","largeHeading":"Large Heading","smallHeading":"Small Heading","bulletList":"Bullet List","numberedList":"Numbered List","quote":"Quote","codeBlock":"Code Block"},"textAlignment":{"buttonLabel":"Formatting options for text alignment","leftAlign":"Left Align","centerAlign":"Center Align","rightAlign":"Right Align","justifyAlign":"Justify Align","startAlign":"Start Align","endAlign":"End Align","outdent":"Outdent","indent":"Indent"},"blockTypes":{"paragraph":"Normal","h1":"Large Heading","h2":"Small Heading","h3":"Heading","h4":"Heading","h5":"Heading","ol":"Numbered List","ul":"Bulleted List","quote":"Quote","code":"Code Block"}},"labels":{"undo":"Undo","redo":"Redo","formatBold":"Format Bold","formatItalic":"Format Italics","formatUnderline":"Format Underline","formatStrikethrough":"Format Strikethrough","insertLink":"Insert Link","formattingOptions":"Formatting Options","codeLanguage":"Select Code Language"}}},"verseOverview":{"tabList":["Overview","Media","Dictionary","Commentary"],"lowQualityMessage":"The below results may not contain direct answers to your selected verse.","noVerseCommentaryMessage":"No Commentary found for the selected verse. Please try selecting a wider range of verses.","noVerseDictionaryMessage":"No Dictionary definitions found for the selected verse. Please try selecting a wider range of verses.","noVerseMediaMessage":"No Media found for the selected verse. Please try selecting a wider range of verses.","loading":{"commentary":"Loading Commentary","dictionary":"Loading Dictionary"},"dictionaries":"Dictionaries","encyclopedias":"Encyclopedias"},"bibleSelectorTitles":{"books":"Books","chapters":"Chapters","verses":"Verses"},"swipeNavigation":{"prev":"Prev","swipe":"SWIPE","next":"Next"},"betaFeedback":{"title":"Beta Feedback","description":"We are constantly improving our Bible AI. Please share your feedback with us.","form":{"title":"Beta Feedback Form"},"feedbackForm":{"description":" ","experienceRating":{"title":"How would you rate your Bible experience so far?","options":["1 - Poor","2 - Fair","3 - Good","4 - Very Good","5 - Excellent"]},"readingMeans":{"title":"What is your primary method of reading the Bible?","options":["Digitally (Bible apps)","Physically (Physical bible)"]},"useAssistant":{"title":"Would you use the voice assistant to aid in your Bible study?"},"willingToPay":{"title":"Would you pay to use such an assistant?"},"paymentAmount":{"title":"How much would you pay per month (in $USD)?"},"isEasyToUse":{"title":"Is the Bible reading experience easy to use?"},"sidebarDistracting":{"title":"Is the sidebar disturbing you from your Bible reading?"},"additionalComments":{"title":"Any other comments / Features?"}},"intro":{"title":"Bible Reader Testing","content":"Thank you for testing one of our feature considerations. We are wisely evaluating how technology can further aid in Bible study.","test":{"title":"Key Information","list":["Please do provide feedback","Ensure you update periodically as older versions will stop working"]},"optional":{"title":"Additional Information","list":["You may experience lower accuracy results than our existing Search product","You may encounter bugs and issues. Let us know when you do"]},"buttonStart":"Start Testing"},"submitTitle":"Submit Feedback","feedbackNote":"* Feedback becomes mandatory after a period of usage as it is very valuable for us to make decisions."}}}},"nav":{"nav":{"navMenu":[{"id":2,"label":"Bible","path":"/bible","icon":"bible","offset":"84"},{"id":1,"label":"Search","path":"/search","icon":"search","offset":"84"},{"id":6,"label":"Download","path":"/download","icon":"download","offset":"84"},{"id":5,"label":"About","path":"/about","icon":"about","offset":"84"},{"id":5,"label":"Contact","path":"/contact","icon":"contact","offset":"84"}],"footerMenu":[{"text":"Home","path":"/"},{"text":"Bible","path":"/bible"},{"text":"Give","path":"/give"},{"text":"Tech","path":"/technology"},{"text":"Blog","path":"/blog"},{"text":"About","path":"/about"},{"text":"Contact","path":"/contact"},{"text":"Privacy Policy","path":"/privacy-policy"},{"text":"Download","path":"/download"}]}},"common":{"components":{"bookDetailsOverlay":{"closeButton":"Close book details","excerpt":{"title":"Answer Excerpt from Content","titleDocument":"Answer Excerpt from Document","showMore":"Show more","showLess":"Show less"},"pageLabel":"Page","documentPage":{"source":"Your upload"},"actions":{"openAtPage":"Open at Page","publisherSite":"Publisher Site","previewBook":"Preview Book","seePage":"See page","openMedia":"Open Media"},"mediaPlayer":{"play":"Play","pause":"Pause","rewind":"Rewind 15 seconds","forward":"Forward 15 seconds","mute":"Mute","unmute":"Unmute","seek":"Seek","volume":"Volume","volumeLevel":"Volume level","speed":"Playback speed","fullscreen":"Toggle fullscreen"}},"documentReader":{"close":"Close document","untitled":"Document","prev":"Previous page","next":"Next page","pageOf":"{current} / {total}","highlights":"Highlights","remove":"Remove highlight","loading":"Opening document…","loadingHint":"Large documents can take a few seconds.","downloadFile":"Download file","openFailed":"This document could not be opened.","downloadFailed":"The document could not be downloaded.","notAPdf":"This file is not a valid PDF.","passwordProtected":"This document is password protected.","scannedNotice":"This PDF has no text layer, so highlighting is unavailable until OCR.","retry":"Try again","noHighlights":"No highlights on this page.","noHighlightsYet":"No highlights yet.","highlightPage":"Page {page}","highlight":"Highlight","removeHighlight":"Remove highlight","selectToHighlight":"Tap text on the page to highlight it.","toggleSidebar":"Toggle sidebar","resizePanel":"Resize sidebar","zoomIn":"Zoom in","zoomOut":"Zoom out","settings":"Reader settings"},"accessibility":{"btnVerseHighlight":"Auto Highlight Verses","btnMatchDeviceSettings":"Use Device Settings","accordion":{"titles":{"fontTheme":"Font & Theme","bottomBar":"Companion Panel","navigation":"Navigation"}},"navigationPicker":{"arrows":{"title":"Arrows","description":"Navigate with arrows"},"swipe":{"title":"Swipe","description":"Navigate by swipping"}},"sidebarViewPicker":{"heading":"Select a view","showBar":{"title":"Show Panel","description":"Always show"},"hideBar":{"title":"Hide Panel","description":"Only show when text is selected"}}},"searchBlock":{"heading":"Discover The Most Advanced Bible Search Engine","logo":{"title":"Bible AI Search Engine Logo"},"betaTag":"Beta","input":{"placeholder":"Ask Bible AI","filter":"Filter","filterHeadings":{"sources":"Answer Sources Filter","language":"Media Language Filter","publishers":"Publishers"},"filters":[{"title":"Bible","description":"Include verses"},{"title":"Books","description":"Include books"},{"title":"Articles","description":"Include articles"},{"title":"Audio & Video","description":"Include audio and video"}],"languageFilters":[{"title":"All","description":"All languages"},{"description":"Only {language}"}],"documents":{"attach":"Attach document","addMore":"Add file","remove":"Remove","parsing":"Parsing","uploading":"Uploading…","ready":"Ready","parseFailed":"Could not read document","uploadFailed":"Could not upload document","fileTooLarge":"File too large","supportedFormats":"Supported formats: {formats}","unsupportedFormat":"Unsupported file type. Supported formats: {formats}","panelTitle":"Attached files","panelCount":"{count} of {max}","documentsOnly":"Answer from Documents only","documentsOnlyHint":"Only your files and Bible verses"},"context":{"title":"Search in","types":{"book":"This book","chapter":"This chapter","verse":"This verse","all":"Everything"}},"publisherSelector":{"selectAll":"All","deselectAll":"Clear","loading":"Loading...","noPublishers":"No publishers available"},"composer":{"menu":"Add","answerStyle":"Answer style","textOnly":"Text only","textOnlyHint":"Plain text answers without interactive cards","mixed":"Mixed","mixedHint":"Text and interactive cards when helpful","mixedDisabledHint":"Mixed is available in Detailed mode","effort":{"label":"Answer depth","fast":"Fast","fastHint":"Shorter answers, text only, fewer sources","detailed":"Detailed","detailedHint":"Longer answers with mixed content when helpful"}}},"newBadge":"New","newTag":"2x faster search with improved accuracy","btnBibleReaderTest":"Bible Reader","translationSelector":{"title":"Translation","selectTranslationInput":{"placeholder":"Search translations","searchHint":"No translations found. Try an abbreviation (ESV) or an English name."}},"trendingSearch":{"title":"Explore Trending Searches"},"autoDetectContext":"Auto detect search context","downloadButtons":{"label":"Get the app","mobile":"Mobile","desktop":"Desktop","comingSoon":"Soon","minOS":{"appStore":"iOS 13+","googlePlay":"Android 5.1+","amazonAppstore":"Fire OS 5.6+","samsungGalaxy":"Android 5.1+","huaweiAppGallery":"EMUI 5+","macOsDmg":"macOS 11 Big Sur+","macAppStore":"macOS 11 Big Sur+","windowsNsis":"Windows 10+","microsoftStore":"Windows 10+","linuxAppImage":"Ubuntu 20.04+ / Debian 11+ / Fedora 36+","linuxDeb":"Ubuntu 20.04+ / Debian 11+","snapStore":"snapd","flathub":"Flatpak","steam":"Windows 10+ / Ubuntu 20.04+"},"downloadFor":"Download for"}},"blogArticleList":{"title":"Connect and Stay Informed","description":"The go-to source for the latest updates on our services, AI technology, and insights on the Bible","ctaButton":{"text":"Bible AI Blog"}},"timelineSection":{"title":"Bible AI Services Roadmap","description":"A comprehensive view of our plans for the future, so you can keep up-to-date on what's coming","timelineStatus":{"complete":"Complete","inProgress":"In Progress"},"ctaButton":{"donation":"Learn More About Our Roadmap","contact":"Stay Up-To-Date"},"timeline":[{"title":"Platform Development & Launch","complete":true,"description":"2015 - 2025: Researched, developed, tuned, tested, trained and launched machine learning models, platform and apps."},{"title":"Bible Reader","complete":false,"inProgress":true,"description":"Q1 2025: Preparing to launch our Bible reader with responsible AI integration."},{"title":"Search and Bible Reader Updates","complete":false,"description":"Q2 2025: Additional search and Bible reader features pending development."},{"title":"Exciting Additional Apps","complete":false,"description":"Q3-Q4 2025: Additional Gospel-based apps utilizing our platform."}]},"verseDetail":{"crossReferenceTitle":"Our Cross References","citationNotesTitle":"Our Citation Notes","readVerseChapter":"Read Chapter","notesTitle":"Our Notes","btnClose":"Close","footnoteMessage":"We strongly encourage you to read and pray about the verses yourself. We are only showing our notes as an aid to your reading.","notesMessage":"Citation and reference notes are currently only available in English. They will be available in other languages very soon","loading":{"error":"Error loading verse details"}},"chatThread":{"searching":"Searching Scripture…","answering":"Drafting answer…","sourcesReady":"Sources ready","viewSources":"View sources","placeholder":"Ask a follow-up question…","send":"Send","actions":{"stop":"Stop","regenerate":"Regenerate","copy":"Copy","retry":"Retry"},"errors":{"generic":"Something went wrong. You can retry this question.","sessionLost":"This conversation timed out. Please ask again."}},"resultsBlock":{"title":"Answer verses","loading":{"locations":"Getting possible verses with your answer...","verses":"Predicting answer...","media":"Retrieving relevant media..."},"btnLoadMore":"View More","betaMessage":"* NB: Some answers may be incorrect.","results":{"locations":{"title":"Top Answer Matches","description":"Below is the closest matching text for your search query."},"answers":{"title":"Predicted Answer*","attribution":"Curated by humans and summarised by AI.","actions":{"copy":"Copy","share":"Share","thumbsUp":"Thumbs up","thumbsDown":"Thumbs down"}},"similarQuestions":{"title":"Similar Questions"}},"searchMediaTabSection":{"tabList":["Verses","Articles","Books","Media"],"docsTab":"Docs","notFound":{"articles":{"message":"No articles found","subMessage":"Try looking at Books for results or update your search filters to include all languages."},"books":{"message":"No books found","subMessage":"Try looking at Articles for results or update your search filters to include all languages."},"docs":{"message":"No documents found","subMessage":""},"av":{"message":"No media found","subMessage":"Enable the Audio & Video filter or update your search filters to include all languages."}}},"linkSharingDisabled":{"title":"Link Sharing Disabled","description":"The user's search history item is currently not shared. Please ask the user to activate sharing for this link."},"errors":{"no-answer":"Unable to find an answer to your question. Please check the articles and books for external references.","server-error":"An error occurred while processing your question. Please try again in a few minutes or contact support if the issue persists (hello@bibleai.com).","offline":"You're offline. AI search needs an internet connection, but downloaded Bible translations are still available in the Bible reader."}},"detailsSection":{"techDetails":[{"title":"Search uses 4 major layers, each responsible for different areas of Machine Learning.","paragraph":[{"text":"The initial layer acts as the entry point for queries, employing advanced natural language processing techniques to swiftly and accurately comprehend the user's request."},{"text":"The preprocessor evaluates the nature of the query and assesses its compatibility with the available knowledge and resources."},{"text":"The central AI serves as the core component responsible for consolidating the results obtained from various preceding stages."},{"text":"The service AI represents a robust and extensively trained artificial intelligence system with an exceptional capacity to comprehend intricate queries. "}]}],"aboutDetails":[{"title":"Scripture-first tools with accessible, natural-language Bible search and learning experiences","paragraph":[{"text":"We began by serving local churches with simple software. Along the way we saw a gap: people could ask real questions, yet most Bible apps struggled with natural language and rarely showed helpful context."},{"text":"We built a platform that keeps the Bible at the centre - clean reading, thoughtful search, and interactive study tools that always points back to Scripture."},{"text":"As a charity, our work is for the public benefit - advancing the Christian faith with trustworthy digital tools and advancing education in Bible literacy, hermeneutics, and doctrine across languages and cultures."}]},{"title":"The Gospel is for everyone","paragraph":[{"text":"Our mission is to help you know Jesus and make Him known by keeping you in the text of Scripture. We design with accessibility first - screen-reader support, captions, keyboard navigation, dyslexia-friendly typography, and localisation - so you can engage with all we do regardless of device, bandwidth, language, or ability."},{"text":"We steward data carefully by citing sources, licensing content responsibly, storing only what is necessary, and protecting privacy. We prioritise low-bandwidth and offline access for underserved communities. Technology is our servant for the Gospel, not the point."}]}]},"betaSignUp":{"title":"Test Our Upcoming Bible Reader","description":"Sign up to test our Bible Reader launching soon.","result":{"success":"Thank you for signing up! We'll be in touch soon.","failure":"There was an error with your submission. Please try again."},"buttons":{"cancel":"Cancel","submit":"Submit"}},"sidebar":{"tabList":["Chapters","Searches","Bookmarks"],"userHistoryList":{"introCards":[{"title":"Search to begin","text":"Your search history will be listed here"}],"loginCard":{"text":"To view your Search History, please login or register"},"historyDates":["Previous 7 Days","Later"],"share":"Share","unshare":"Unshare","shareLink":"Share Link","delete":"Delete","loading":"Loading your history..."},"bookmarksList":{"introCards":[{"title":"Bookmark any media to begin","text":"Bookmark verses, books, articles and more"}],"loginCard":{"text":"To view your Bookmarks, please login or register"},"loading":"Loading your bookmarks..."}},"mediaCard":{"view":"View","remove":"Remove","bookmark":"Bookmark","note":"Note","share":"Share","chapter":"Chapter","more":"more","sources":"Sources","showMore":"Show More","all":"All","showAll":"Show All"},"localeSwitcher":{"searchPlaceholder":"Search languages","searchHint":"No languages found. Try an abbreviation (en, en-US) or an English name (English)."},"userDetailsPopup":{"changeLanguage":"Language","changeAccessibility":"Theme","yourSubscription":"Subscription","signIn":"Sign In","loginRegister":"Login or Register","logout":"Logout","deleteAccount":"Delete Account","settings":"Settings","account":"Account","fontSize":{"title":"Font Size","decrease":"A","increase":"A"},"haptics":"Haptic Feedback","settingsTabs":{"general":"General","notifications":"Notifications","profile":"Profile"},"notifications":{"masterTitle":"Allow notifications","unsupported":"Notifications are not supported on this device or browser.","alwaysOnHint":"Security alerts are always on for your safety.","signInForSecurity":"Sign in to receive security alerts.","anonHint":"Stay updated on new features and announcements. No account needed.","topics":{"general_news":{"title":"General news","description":"Product updates and announcements"},"new_features":{"title":"New features","description":"Be the first to try new tools"},"account_security":{"title":"Account security","description":"Account and sign-in alerts"}}},"viewNotifications":"Notifications","profile":{"ageRangeLabel":"Age range","denominationLabel":"Denomination","save":"Save profile","signInHint":"Sign in to save your profile.","ageRanges":{"under_18":"Under 18","18_24":"18–24","25_34":"25–34","35_44":"35–44","45_54":"45–54","55_64":"55–64","65_plus":"65+"},"denominations":{"non_denominational":"Non-denominational","catholic":"Catholic","protestant":"Protestant","orthodox":"Orthodox","anglican":"Anglican","baptist":"Baptist","pentecostal":"Pentecostal","other":"Other","prefer_not_to_say":"Prefer not to say"}}},"modals":{"notifications":{"title":"Notifications","markAllRead":"Mark all read","loadMore":"Load more","loading":"Loading…","justNow":"Just now","minuteShort":"m","hourShort":"h","dayShort":"d","empty":{"title":"You're all caught up","body":"Notifications will appear here when you receive them.","enable":"Enable notifications","enabled":"Notifications enabled"},"today":"Today","earlier":"Earlier"},"notificationDetail":{"defaultTitle":"Notification","imageAlt":"Notification image","openPage":"Open page","view":"View","dismiss":"Dismiss","readMore":"Read more","readLess":"Read less","justNow":"Just now","minuteShort":"m","hourShort":"h","dayShort":"d"},"login":{"resetPassword":"Reset Password","emailRegister":"Email Registration","emailSignIn":"Email Sign In","register":"Register","signIn":"Sign In","signInWith":"Sign In With","providers":{"google":"Google","apple":"Apple","facebook":"Facebook","X":"X","email":"Email"},"placeholders":{"email":"Email","password":"Password","repeatPassword":"Repeat Password"},"message":{"loginSuccess":"Login successful. Welcome back!","emailEmpty":"Please enter an email address","passwordLinkSent":"Reset password link sent","passwordMismatch":"Passwords do not match","loginError":"Login error, please contact support if it persists","registrationEmailSent":"Registration email sent. Please check your email to complete registration.","separateIDP":"A separate login service from the list was used for the provided email. Please try a different account or login service for the provided email:","offline":"Please connect to the internet to log in."}},"accountDelete":{"title":"Account Deletion","description":"Do you want to permanently delete your account?"},"deleteHistoryItem":{"title":"History Item Deletion","description":"Do you want to permanently delete this history item?"},"deleteNoteItem":{"title":"Note Deletion","description":"Do you want to permanently delete this note?"},"deleteTranslation":{"title":"Remove Translation","description":"Do you want to remove this offline translation?"},"shareSearchHistory":{"title":"Share Search History","description":"Your share link is ready. Please see the link below:"},"versionMismatch":{"title":"Update your App Version","description":"There is a newer version of the app available. Please update your app to continue using the Bible AI Bible Reader."},"sessionExpired":{"title":"Session Expired","description":"Your session has expired. Please sign in again to continue."},"buttons":{"delete":{"cancel":"Cancel","delete":"Delete","remove":"Remove"},"confirm":{"cancel":"Cancel","confirm":"Confirm"},"submit":{"cancel":"Cancel","submit":"Submit"}}},"connectivityToast":{"offline":"You're offline. Your notes and downloaded Bibles are still available.","online":"You're back online.","syncingOne":"Syncing 1 pending change…","syncingMany":"Syncing {{count}} pending changes…","synced":"Changes synced"},"cookieMessage":{"message":"This site uses cookies to enhance your experience. By accepting, you consent to our cookie policy. See our","policy":"Privacy Policy","actions":{"accept":"Accept","decline":"Decline","analyticsOnly":"Analytics Only"}},"seo":{"organizationDescription":"Bible AI is an AI-powered Bible search engine and study assistant offering free Scripture reading, multilingual translations, and answers grounded in the biblical text.","knowsAbout":["Bible","Bible study","Scripture","Bible verses","Bible translations","Christian theology","Old Testament","New Testament"],"faq":{"home":[{"q":"What is Bible AI?","a":"Bible AI is a free, AI-powered Bible search engine and study assistant. It lets you read Scripture in many translations and languages and ask questions that are answered using the biblical text."},{"q":"Is Bible AI free to use?","a":"Yes. Reading the Bible and searching Scripture on Bible AI is free on the web, iOS, Android, macOS, and Windows."},{"q":"Which Bible translations and languages does Bible AI support?","a":"Bible AI offers multiple public-domain and licensed translations across more than a dozen languages, including English, Spanish, French, German, Portuguese, Chinese, Arabic, Russian, and more."}],"bible":[{"q":"How do I read the Bible on Bible AI?","a":"Open the Bible reader, choose your translation and language, then pick a book and chapter. Each chapter has its own shareable page you can read, search, and study verse by verse."},{"q":"Can I read the Bible in my own language?","a":"Yes. Bible AI offers Bible translations across many languages, including English, Spanish, French, German, Portuguese, Chinese, Arabic, Russian, and more, with each chapter linked across languages."},{"q":"Is reading the Bible on Bible AI free?","a":"Yes, reading and searching the Bible on Bible AI is completely free on the web and in the iOS, Android, macOS, and Windows apps."}]}}}}}},"initialLocale":"kk","ns":["bible","nav","common"],"userConfig":{"debug":false,"i18n":{"defaultLocale":"en-US","locales":["en-US","eo-001","chk-FM","haw-US","nd-ZW","luo-KE","ki-KE","hne-IN","ha-NG","tw-GH","ee-GH","ckb-IQ","ug-CN","wo-SN","as-IN","ln-CD","ce-RU","xh-ZA","is-IS","cy-GB","mi-NZ","am-ET","sm-WS","st-LS","or-IN","ilo-PH","ht-HT","ceb-PH","be-BY","sl-SI","ca-ES","si-LK","zu-ZA","to-TO","mg-MG","rw-RW","ti-ER","om-ET","mn-MN","ky-KG","kk-KZ","tn-BW","ny-MW","sn-ZW","lg-UG","uz-UZ","az-AZ","ka-GE","hy-AM","lv-LV","et-EE","lt-LT","mk-MK","af-ZA","sq-AL","so-SO","nb-NO","bg-BG","kn-IN","ml-IN","fi-FI","sk-SK","sr-RS","km-KH","ro-RO","yo-NG","ig-NG","ta-IN","te-IN","hu-HU","da-DK","cs-CZ","el-GR","he-IL","my-MM","ne-NP","pa-IN","gu-IN","uk-UA","mr-IN","sw-KE","ja-JP","fil-PH","ms-MY","ko-KR","hr-HR","ru-RU","fa-IR","ar-SA","bn-BD","de-DE","fr-FR","hi-IN","id-ID","it-IT","nl-NL","pl-PL","pt-PT","es-ES","sv-SE","th-TH","tr-TR","ur-IN","vi-VN","zh-CN","en","eo","chk","haw","nd","luo","ki","hne","ha","tw","ee","ckb","ug","wo","as","ln","ce","xh","is","cy","mi","am","sm","st","or","ilo","ht","ceb","be","sl","ca","si","zu","to","mg","rw","ti","om","mn","ky","kk","tn","ny","sn","lg","uz","az","ka","hy","lv","et","lt","mk","af","sq","so","nb","bg","kn","ml","fi","sk","sr","km","ro","yo","ig","ta","te","hu","da","cs","el","he","my","ne","pa","gu","uk","mr","sw","ja","fil","ms","ko","hr","fa","ar","bn","de","fr","hi","id","it","nl","pl","pt","es","ru","sv","th","tr","ur","vi","zh"]},"default":{"debug":false,"i18n":{"defaultLocale":"en-US","locales":["en-US","eo-001","chk-FM","haw-US","nd-ZW","luo-KE","ki-KE","hne-IN","ha-NG","tw-GH","ee-GH","ckb-IQ","ug-CN","wo-SN","as-IN","ln-CD","ce-RU","xh-ZA","is-IS","cy-GB","mi-NZ","am-ET","sm-WS","st-LS","or-IN","ilo-PH","ht-HT","ceb-PH","be-BY","sl-SI","ca-ES","si-LK","zu-ZA","to-TO","mg-MG","rw-RW","ti-ER","om-ET","mn-MN","ky-KG","kk-KZ","tn-BW","ny-MW","sn-ZW","lg-UG","uz-UZ","az-AZ","ka-GE","hy-AM","lv-LV","et-EE","lt-LT","mk-MK","af-ZA","sq-AL","so-SO","nb-NO","bg-BG","kn-IN","ml-IN","fi-FI","sk-SK","sr-RS","km-KH","ro-RO","yo-NG","ig-NG","ta-IN","te-IN","hu-HU","da-DK","cs-CZ","el-GR","he-IL","my-MM","ne-NP","pa-IN","gu-IN","uk-UA","mr-IN","sw-KE","ja-JP","fil-PH","ms-MY","ko-KR","hr-HR","ru-RU","fa-IR","ar-SA","bn-BD","de-DE","fr-FR","hi-IN","id-ID","it-IT","nl-NL","pl-PL","pt-PT","es-ES","sv-SE","th-TH","tr-TR","ur-IN","vi-VN","zh-CN","en","eo","chk","haw","nd","luo","ki","hne","ha","tw","ee","ckb","ug","wo","as","ln","ce","xh","is","cy","mi","am","sm","st","or","ilo","ht","ceb","be","sl","ca","si","zu","to","mg","rw","ti","om","mn","ky","kk","tn","ny","sn","lg","uz","az","ka","hy","lv","et","lt","mk","af","sq","so","nb","bg","kn","ml","fi","sk","sr","km","ro","yo","ig","ta","te","hu","da","cs","el","he","my","ne","pa","gu","uk","mr","sw","ja","fil","ms","ko","hr","fa","ar","bn","de","fr","hi","id","it","nl","pl","pt","es","ru","sv","th","tr","ur","vi","zh"]}}}},"locale":"kk","chapterData":{"text":"
1Мұнда Иса Мәсіх [1] — Құдайдың рухани Ұлы [2] туралы Ізгі хабардың бастамасы жайында баяндама берілген.
2Бұл жөнінде пайғамбарлардың жазбаларында Құдайдың мына тәрізді сөздері алдын ала жазылған: Біліп ал, Мен хабаршымды алдыңнан жіберемін, ол жүретін жолыңды дайындап қояды. [3]
3Жар салған дауыс шығады айдалада: Жаратқан Иеге жолды дайындаңдар! Түзу қылып даңғыл жолды салыңдар! [4]
4Осы сөздерге сай, Жақия пайғамбар (Иордан алқабындағы) иен далада пайда болып, [5] кездестірген адамдарына былай деп уағыз айтты: «Теріс жолдан қайтып, Құдай жолына түсіңдер! Соның белгісі ретінде шомылдыру рәсімінен [6] өтіңдер! Сонда Құдай күнәларыңды кешіреді».
5Содан бүкіл Яһудея аймағы мен Иерусалим қаласынан адамдар Жақияға ағылып келіп жатты. Олар күнәларын мойындаған соң, Жақия оларды Иордан өзенінде шомылдыру рәсімінен өткізді. [7]
6Жақия түйе жүнінен шапан киіп, қайыс белбеумен белін буып жүретін, әрі шегірткелерді және жабайы араның балын жеп тамақтанатын. [8]
7Жақия былай деп те уағыз айтты: «Менен құдіретті Біреу менен кейін келе жатыр! Оның құлы болып кебісін әперуге де тұрмаймын. [9]
8Мен сендерді суға шомылдыру рәсімінен ғана өткіздім, ал Ол сендерді Құдайдың Киелі Рухына [10] шомылдырады».
9Сол күндері Ғалилея аймағындағы Назарет қаласынан [11] Иса осы жерге келді. Жақия Оны Иордан өзенінде шомылдыру рәсімінен өткізді.
10Иса судан шыққан бойда көктің ашылып, Киелі Рухтың көгершін сияқты Өзінің үстіне қонғанын көрді. [12]
11Көктен: «Сен Менің сүйікті рухани Ұлымсың, [13] Саған толықтай ризамын!» — деген дауыс шықты.
12Мұнан кейін көп ұзамай Киелі Рух Исаны айдалаға баруға мәжбүрледі.
13Жабайы аңдар мекендейтін сол жерде Иса қырық күн болып, әзәзіл шайтан Оны сынақтан өткізді. Содан кейін періштелер Исаға қызмет көрсетті. [14]
14Жақия пайғамбар тұтқындалғаннан [15] кейін, Иса Ғалилея аймағына барды. Сонда Ол Құдайдың Ізгі хабарын [16] жариялап былай деді:
15«Енді уақыт жетіп, Құдайдың Патшалығының жер бетіне орнайтын кезі таяп қалды! [17] Теріс жолдан қайтып, Құдайдың жолына түсіп, Ізгі хабарға сеніңдер!»
16Бірде Иса Ғалилея көлінің жағасымен келе жатып, Шимонды [18] және оның інісі Әндірді көрді. Балық аулап күнелтіп жүрген олар көлге ау салып жатты.
17Иса оларға тіл қатып: «Соңымнан еріңдер! Мен сендерді балық аулағандарың сияқты, бұдан былай адамдарды жинап әкелетін етемін»,[19] — деді.
18Екеуі дереу ауларын тастап, Исаға шәкірт болып ерді.
19Иса тағы біразырақ жүргеннен кейін, Зебедейдің ұлдары Жақып пен Жоханды көрді. Екеуі қайықта ауларын жамап отыр екен.
20Иса оларды да бірден Өзіне шақырды. Екеуі әкелері Зебедейді жұмысшыларымен бірге қайықта қалдырып, Исаға шәкірт болып ерді.
21Иса шәкірттерімен бірге Қапарнаум [20] қаласына барды. Келесі демалыс күні Иса мәжілісханаға [21] барып, жұртқа тәлім бере бастады.
22Олар Оның тәліміне таңданып, қатты қайран қалды. Себебі Иса оларға дін мұғалімдері [22] сияқты емес, Құдайдан келген ерекше билікпен [23] тағылым берді. [24]
23Сол кезде мәжілісханада жын [25] соққан бір кісі де болды. Ол қатты дауыстап:
24— Назареттік Иса, бізде нең бар? Бізді құртуға келдің ғой! Кім екеніңді білемін: Сен Құдайдың Киелісісің! [26] — деп айқайлады.
25Бірақ Иса жынға:
25— Үніңді өшір, шық одан! — деп қатаң бұйырды.
26Сонда жын сол адамды қалшылдатып, қатты дауыспен айқай салып, денесінен шығып кетті.
27Барлық жұрт үрейлері ұшып: «Бұл немене? Не қылған жаңа ілім? Ол тіпті жындарға билікпен бұйрық беріп, олар Оған бағынады ғой!» — деп өзара сұрасып, таңғалысты.
28Тез арада Иса туралы хабар сол төңіректегі Ғалилея аймағының барлық жеріне жайылды.
29Көп ұзамай Иса мәжілісханадан шығып, Жақып, Жоханмен бірге Шимон мен Әндірдің [27] үйіне барды.
30Шимонның қайын енесі безгекпен ауырып, [28] төсек тартып жатыр екен. Үйдегілер бірден бұл туралы Исаға айтып берді.
31Иса әйелдің қасына барып, оны қолынан ұстап орнынан тұрғызды. Сол сәтте-ақ қызуы басылып сауығып кетті! [29] Әйел оларды күтіп қызмет ете бастады.
32Күн батып, кеш түсе жұрт науқастар мен жын соққандардың барлығын Исаға алып келді.
33Күллі қала халқы сыртта, есік алдына жиналды.
34Иса алуан түрлі аурулармен азап шеккен талай науқастарды сауықтырып, көптеген жындарды қуып шығарды. Өзінің Мәсіх [30] екенін жындар білгендіктен, Иса оларды сөйлетпей тастады. [31]
35Ертеңіне таң атпай тұрып, үйден шыққан Иса оңаша бір жерге барып, мінажат етті. [32]
36Шимон мен қасындағылар Исаны іздеп шықты.
37Оны тапқаннан кейін Оған:
37— Елдің бәрі Сізді іздеп жүр, — деді.
38Ал Иса оларға:
38— Жақын маңайдағы ауылдар мен қалаларға барайық! Сол жерлерде де Ізгі хабарды уағыздамақпын. Себебі Мен сол үшін осы дүниеге келдім, — деп жауап берді.
39Бұдан кейін Иса бүкіл Ғалилея аймағын аралап жүріп, мәжілісханаларында [33] уағыз айтты, әрі адамдардың бойындағы жындарды қуып шығарды.
40Бірде алапеспен ауырған [34] бір кісі Исаның қасына келді. Сол адам тізе бүгіп тағзым етіп Исадан: — Егер қаласаңыз, мені құлантаза сауықтыра аласыз, — деп өтінді.
41Оған жаны ашыған Иса қолын созып, денесіне тигізді де:
41— Қалаймын, құлантаза сауығып кет! — деді.
42Сол сәтте-ақ ауру адам алапесінен арылып, тазарды!
43Көп ұзамай Иса оны жолға шығарып, оған былай деп қатаң тапсырды:
44«Байқа, бұл туралы ешкімге де тіс жарушы болма! Бірақ діни қызметкерге барып, қарал. Содан кейін Мұса пайғамбар бұйырған тазару рәсіміне арналған құрбандықты ұсын. [35] Бұл жұртқа сенің сауыққаныңның дәлелі болады».
45Алайда әлгі адам сол жерден шығысымен-ақ болған оқиға туралы бүкпесіз айтып, хабарды тарата бастады. Сондықтан Иса бұдан кейін қалаларға ашық түрде кіре алмай, қала сыртындағы елсіз далада тұратын болды. Ал халық Оның қасына әр жақтан ағылып келіп жатты.